X
تبلیغات
مهدی سلمانی - ساختار جمله در زبان فارسی
علمی-فرهنگی-آموزشی-شخصی
جمله   
مجموعه ی کلمات به هم پیوسته که پیامی را میرساند و دارای اجزاء و ارکان هستند. به قسمتهایی که حذف آنها ساختمان را از هم می پاشد ارکان جمله گویند و اجزای جمله آنها هستند که حذفشان به ساختمان جمله آسیبی نمی رساند .
اقسام جمله از لحاظ پیام رسانی

1- خبری :جمله ای که به صورت اِخباری یا التزامی ومثبت یا منفی درباره تحقق کاری یاحالتی سخنی گویند :هوا سرد است.
2- پرسشی:
جمله ای که به وسیله آن،ظاهراً یا حقیقتاً درباره امری پرسش شود : حال شما چطور است.
3- امری :
که راجع تحقق کار یا حالتی درخواستی صورت می گیرد:عصبانی نشوید.وجه امری شامل دو صورت امرو نهی (رایج در زبان عربی )است. در جمله های امری خطابی معمولاً ًنهاد خذف می شود: افسوس نخور
4- عاطفی :
جمله ای که با آن عواطف و احساسات انسانی بیان می شود ،از قبیل تحسین، تمجید،تعجب، آرزو،افسوس:شما چقدر خوش ذوق هستید .

اقسام جمله از لحاظ نظم
1- جمله مستقیم:
که ارکان یا اجزای آن در جای خود قرار دارد :علی دیروز مارا به خانه خود دعوت کرد .
2- جمله غیر مستقیم:
جمله ای که نظم دستوری  یک یا چند رکن یا جزء آن به هم خورده است که برای تنوع بخشیدن به جمله به کار می رود . از نمونه های خوب کاربرد چنین جملات درآثار جلال آل احمد به چشم می خورد .
امیدوارم خسته نشده باشید؛ اگر هم هستی کمی استراحت کنید و یک نوشیدنی بنوشید تا خستگی برطرف شود و بقیه
مطالب را بخوانید .
اقسام جمله از لحاظ فعل

1- جمله فعلی: جمله ای که دارای فعل تام است:ماه تابید .
2- جمله اسنادی:
جمله که دارای فعل ربطی است : امین با هوش است .
3- جمله بی فعل :
جمله ای که فعل ندارد.
اقسام جمله دارای فعل

جمله ساده:جمله دارای یک فعل است:امین خوابید
جمله مرکب:جمله ای که دارای بیش از یک فعل است:همین که به خانه رسیدم مهمان آمد.

اقسام  جمله های مرکب

1- ترکیبی از جمله های کامل : می دانستیم با نخستین چراغ شادی ها همه باز خواهد گشت و ما بازخواهیم خندید.
2- ترکیب شده از جمله های ناقص وکامل:به درماندگان یاری رسان تا خدا مدد کارت باشد .

جمله های پایه و پیرو

جمله کامل را جمله پایه می نامند . جمله پایه مقصود اصلی نویسنده و یا گوینده را بیان می کند ولی جمله ای را که به تنهایی معنایی روشن ندارد و معنای آن با جمله پایه کامل می شود جمله پیرو نامیده شده است .
جمله پیرو
معمولا مفهمومی از قبیل علت ، شرط ، نتیجه ، زمان و مکان را به آن می افزاید و همواره ناقص است و معمولاً با حرف ربط می آید و گاه پیش و گاه پس از جمله پایه قرار می گیرد .
جمله معترضه

جمله ای است که حذف آن به مفهوم اصلی جمله آسیب نمی رساند . این گونه جمله ها معمولاً مفهومی از قبیل دعا ، نفرین ، آرزو و یا توضیحی را به مفهوم اصلی جمله می افزاید . جمله معترضه معمولاً بین دو خط تیره و به طور مستقل یا پس از حرف ربط می آید . مانند : ستاره های – کوچک و بزرگ – در آسمان می درخشیدند .
منبع : http://ghalamsefid.parsiblog.com
+ نوشته شده در  سه شنبه بیستم مهر 1389ساعت 22:56  توسط مهدی سلمانی  |